خواص فیزیکی - شیمیایی پسماندهای جامد صنایع خمیر و کاغذ به نوع الیاف مورد استفاده، فرایند آماده سازی خمیر و همچنین به سیستم تصفیه پساب واحد تولیدی بستگی دارد. برای تعیین بهترین کاربری پسماندهای صنایع کاغذسازی، خواص فیزیکی - شیمیایی پسماندهای جامد کارخانه های چوب و کاغذ مازندران و کاغذسازی لطیف تجزیه و تحلیل شد. مقدار مواد جامد، pH، ابعاد الیاف و همچنین ترکیب شیمیایی مواد آلی و غیرآلی موجود در این پسماندها تجزیه شد. نتایج نشان داد که درصد خشکی پسماند مازندران 36.7 و کاغذسازی لطیف 69.3 درصد است.pH  هر دو پسماند تقریبا خنثی بود. به طوری که طول الیاف فیبری موجود در پسماندهای کاغذسازی لطیف و مازندران به ترتیب به مقدار 1.68 و 1.08 میلی متر تعیین شد. همچنین مقدار کل کربوهیدرات ها، گلوکز و مانوز پسماند کاغذسازی لطیف به ترتیب 48.09، 29.5 و 7.2 درصد تعیین شد که بیشتر از مقدار آنها در پسماند کاغذسازی مازندران بود. ولی مقدار لیگنین، زایلوز و گالاکتوز پسماند کاغذسازی مازندران به ترتیب به مقدار 15.3، 17.3 و 3.7 درصد تعیین شد که بیشتر از مقدار آنها در پسماند کاغذسازی لطیف بود. مواد معدنی پسماند کاغذسازی لطیف و مازندران به ترتیب 44.7 و 39.5 درصد تعیین شد. آنالیز XRF خاکستر مواد معدنی نشان داد که ترکیب غالب این مواد شامل اکسیدهای کلسیم، سیلیسیم، آلومینیوم و منیزیم است که می تواند به عنوان مواد اولیه محصولاتی مانند بتن های سبک و زئولیت استفاده شوند.

زمینه و هدف: بسیاری از مواد شیمیایی و داروهای مورداستفاده در مؤسسات بهداشتی ، خطرناک هستند. باوجوداینکه حجم آن ها در زباله های پزشکی کم است، به دلیل پتانسیل خطر بالایی که دارند، مدیریت صحیح آن ها ضروری است. هدف مطالعه، بررسی مدیریت زباله های شیمیایی دارویی در بیمارستان های شهری و ارائه اطلاعات برای بهبود کیفیت خدمات بهداشتی است. مواد و روش­ها: این مطالعه توصیفی مقطعی طی 4 ماه در چهار بیمارستان دولتی شهر سبزوار (بیمارستان های امداد، مبینی، حشمتیه و واسعی) انجام شد. برای انجام این مطالعه، طراحی چک لیست، مصاحبه ها، بازدیدها، سنجش ها، تفکیک، جمع آوری، ذخیره سازی، ایمنی، حمل و دفع زباله های شیمیایی دارویی موردبررسی قرار گرفت. یافته­ها: در چهار بیمارستان 859 تخت بود که از این تعداد، 609 تخت فعال و نرخ اشغال تخت ها 71٪ گزارش شد. بیمارستان ها روزانه حدود 1500 کیلوگرم زباله تولید کردند که شامل 613 کیلوگرم زباله عادی (41٪)، 873 کیلوگرم زباله خطرناک (58.1٪) و 14 کیلوگرم زباله شیمیایی (0.9٪ از کل زباله ها) بود. تحلیل مدیریت پسماند نشان داد مدیریت پسماند شیمیایی-دارویی در بیمارستان های سبزوار دارای روند متفاوتی بوده و در مواردی چالش هایی در اجرای استانداردهای مدیریت پسماند مشاهده شد. نتیجه گیری: یافته های این مطالعه نشان داد که مدیریت پسماندهای شیمیایی-دارویی در بیمارستان های موردبررسی، به شیوه های متفاوتی انجام می شود. به منظور افزایش کارایی و کاهش مخاطرات زیست محیطی، هماهنگ سازی و ارتقای استانداردهای مدیریت این نوع پسماندها در چارچوب دستورالعمل های ملی و بین المللی توصیه می شود.

بررسی مقدار آبشویی عناصر از منابع آلوده کننده محیط­ زیست نظیر پسماندها، جهت تعیین سطح خطر این مواد و پایدار کردن کیفیت پسماندهای معدن سرب-روی زنجان اجرا شد. بدین منظور دو نمونه مرکب (0-20 سانتیمتری) از هر دو نوع پسماندهای این معدن برداشت شد و رفتار آبشویی وابسته به پی­ اچ، زمان، اندازه ذرات و نسبت مایع به جامد با استفاده از آزمایش آبشویی بسته مشخص گردید. برای تعیین ترکیب عنصری پسماندها از دستگاه فلوئورسانس اشعه ایکس (XRF)، کانی­ شناسی پسماندها از دستگاه پراش اشعه ایکس (XRD)، مورفولوژی ترکیبات از میکروسکوپ الکترونی روبشی (SEM) و بررسی سطح خطر پسماندها از پروتکل­ های آبشویی؛ روش شستشوی مزرعهFLT) )، روش آبشویی باران مصنوعی SPLP))، روش استخراج ویژه سمیت TCLP)) و روش عصاره­ گیری شیرابه (LEP)و همچنین جهت مشخص کردن چگونگی توزیع سرب در بین بخش­ های مختلف پسماندها از روش عصاره­ گیری متوالی استفاده شد. غلظت محیط­ زیست امری بسیار ضروری است. این تحقیق با هدف مشخص کردن غلظت، سطح خطر و رفتار آبشویی سرب از عنصر سرب در تمامی عصاره­ ها با دستگاه ICP-OES اندازه­ گیری گردید. نتایج نشان داد که زمان، اندازه ذرات، پی­ اچ و نسبت مایع به جامد تأثیر بسیار بالایی بر غلظت آبشویی سرب از پسماندها داشته و بیشینه­ ی غلظت سرب آبشویی شده از پسماندها در دامنه­ ی متفاوتی از اندازه ذرات اتفاق افتاد. بیشترین مقدار سرب در بین پسماندهای مورد مطالعه به ترتیب در بخش باقیمانده، کربناتی، تبادلی، آلی، اکسیدهای آهن و منگنز و محلول مشاهده شد. نتایج پروتکل­ های آبشویی نیز اثبات کرد که هر دو نوع پسماند دارای اثرات باقی مانده زیادی بر محیط­ زیست بوده و جزء بقایای زاید خطرناک محسوب می­ شوند. بنابراین باید جهت انباشت ایمن این مواد در محیط­ زیست و جلوگیری از آبشویی سرب تدابیر خاصی اندیشیده شود.

1مقدمه: مدیریت صحیح پسماند پزشکی، یکی از مهم ترین عوامل کنترلی جهت عدم انتشار عوامل بیماری زا و حفظ سلامت جامعه می باشد. هدف از انجام پژوهش حاضر، ارزیابی وضعیت مدیریت پسماند پزشکی بیمارستان های آموزشی شهر خوی بود. روش ها: این مطالعه توصیفی- مقطعی طی سال 1400 انجام شد. اطلاعات با استفاده از یک پرسش نامه شامل سؤالات مرتبط با نوع و میزان پسماند تولیدی، جمع آوری، حمل و نقل، دفع پسماندهای شیمیایی و دارویی و عفونی جهت ارزیابی وضعیت مدیریت پسماند در سه بیمارستان وابسته به دانشکده علوم پزشکی خوی (دارای 466 تخت فعال) جمع آوری گردید. با توجه به شیوع همه گیری بیماری کووید 19 در زمان انجام تحقیق، یک بیمارستان دارای بیماران کووید 19 و دو بیمارستان در شرایط عادی با توجه به تعداد و تنوع بخش ها و تنوع پسماند تولیدی به عنوان جامعه آماری انتخاب شدند. یافته ها: وضعیت مدیریت پسماند بیمارستان های مورد بررسی در مراحل تفکیک و جمع آوری و حمل و نقل به ترتیب 66/95 و 33/98 درصد مطابق با استانداردها بود. در مراحل ذخیره سازی موقت و بی خطرسازی، در وضعیت تا حدودی قابل قبول قرار داشت و حدود 75 درصد مطابق با استاندارد ها بود. میانگین کل پسماند تولیدی در بیمارستان ها، 6/31 ± 9/1505کیلوگرم در روز گزارش شد که از این میزان، پسماند عفونی بیشترین و شیمیایی و دارویی کمترین سهم و به ترتیب 2/67 و 5/0 درصد از کل پسماند تولیدی را به خود اختصاص دادند. نتیجه گیری: با شیوع ویروس کرونا، میزان پسماند عفونی تولیدی افزایش چشمگیری را نشان داد. همچنین، مرحله بی خطرسازی و دفن بهداشتی پسماندهای شیمیایی و دارویی، نیازمند توجه ویژه و نظارت دقیق تر می باشد.

در این مطالعه پس از شناخت فرآیند تولید، نقاط تولید پسماند، نوع و حجم پسماندهای تولیدی و دوره تخلیه آن ها شناسایی شده است. همچنین طبقه بندی پسماندها و مواد شیمیایی بر اساس قانونRCRA  و کنوانسیون بازل، با اختصاص کدهای مخصوص به هر ماده و نحوه مدیریت ضایعات مورد بررسی قرار گرفت. به طور کلی متوسط پسماندهای تولیدی در منطقه مورد مطالعه 1750 تن تخمین زده می شود که این مقدار 20.4 گرم به ازای هر بشکه نفت خام می باشد. همچنین مقدار متوسط مواد زاید خطرناک تولیدی 1338.7 تن در سال برآورد می شود که حدود %76.5 زایدات را شامل می شود. و متوسط مقدار مواد زاید غیرخطرناک نیز %23.5 از سهم کل تولیدی مواد زاید را به خود اختصاص می دهد. بر اساس طبقه بندی RCRA از کل مواد شناسایی شده در پالایشگاه تهران 9 ماده جزء مواد زاید خطرناک از منابع مشخص یا فهرستK ،11  ماده جزء مواد زاید خطرناک از منابع نامشخص یا فهرستF ، 25 ماده جزء مواد زاید خطرناک سمی یا فهرست U و 4 ماده نیز جزء مواد زاید خطرناک حاد یا فهرست P قرار گرفته است. به طور کلی 49 ماده از 133 ماده شناسایی شده در لیست RCRA قرار می گیرد. بر اساس طبقه بندی بازل نیز 14 ماده زاید شناسایی شده کد Y، 6 ماده زاید کدH ، 16 ماده زاید هر دو کد H و Y را شامل می شوند.نتایج آزمایش های انجام یافته بر روی نمونه های خاک نشان می دهد که در پسماندهای تولیدی پالایشگاه فلزات سنگین کادمیوم، کبالت، مس، نیکل، سرب، روی بیش از حد استاندارد وجود دارد و بیشترین میانگین فلز سنگین موجود در خاک منطقه سالویج مربوط به فلز روی و کم ترین آن مربوط به فلز کادمیوم می باشد. و به طور کلی میانگین غلظت TPH در خاک منطقه 230.58 میلی گرم در هر گرم خاک می باشد که این امر به وضوح آلودگی خاک منطقه سالویج را به پسماندهای نفتی نشان می دهد.

لطفا برای مشاهده چکیده به متن کامل (PDF) مراجعه فرمایید.

زمینه و هدف: پسماندهای بیمارستانی با محتوای زباله های عفونی، پاتولوژیک، اشیای تیز و برنده، زباله های دارویی و ضایعات ژنوتوکسیک در زمره پسماندهای خطرناک قرار دارند. در این میان پسماندهای ژنوتوکسیک اثرات بسیار مخرب موتاژنیک و تراتوژنیک برای انسان دارند. پسماندهای ژنوتوکسیک به داروهای سایتوتوکسیک، شیمیایی و رادیواکتیو، که در درمان سرطان و یا درمان پیوند اعضا به کار می روند، اطلاق می شوند. هدف از این مطالعه بررسی مدیریت پسماندهای بیمارستانی در استان مازندران با تاکید بر پسماندهای ژنوتوکسیک است. روش بررسی: این مطالعه توصیفی-مقطعی در 35 بیمارستان دولتی و تامین اجتماعی استان مازندران در سال 1396 انجام گرفت. در این تحقیق کمیت و کیفیت پسماندهای بیمارستانی و ژنوتوکسیک و نحوه مدیریت آنها، از طریق تکمیل پرسشنامه های تخصصی مطالعه شد. جهت ارزیابی وضعیت موجود اطلاعات به دست آمده در نرم افزار Excel پردازش و تحلیل گردید. یافته ها: میانگین سرانه پسماند به ازای هر تخت فعال بیمارستانی برابر kg 3/51 بود. این سرانه برای پسماند عادی 2/2، عفونی 1/24، ژنوتوکسیک، شیمیایی و دارویی kg 0/1 برآورد شد. میانگین شاخص مدیریت پسماندهای بیمارستانی در استان مازندران حدود 84 از 100 است، که نشان دهنده وضعیت خوب مدیریت این پسماندها بود. مدیریت پسماندهای ژنوتوکسیک در 7 بیمارستان تخصصی شیمی درمانی حدود 64 از 100 بود، که نشان دهنده وضعیت متوسط مدیریت این پسماندها بود. در 28 بیمارستان فاقد بخش شیمی درمانی شاخص مدیریت پسماند ژنوتوکسیک 42 از 100 برآورد شد، که نشان دهنده وضعیت ضعیف مدیریت این پسماندها بود. نتیجه گیری: عمدهترین نقطه ضعف در مدیریت پسماندهای بیمارستانی مربوط به مدیریت پسماندهای شیمیایی-دارویی و ژنوتوکسیک بود، بر این اساس بهبود کیفیت مدیریت پسماندهای ژنوتوکسیک و شیمیایی-دارویی بایستی در برنامه ریزی جدید مورد توجه خاص قرار گیرد.